Kaki zeep waar te koop? Kruidvat, Holland & Barrett, bol.com of online
Kaki zeep is makkelijk te googelen en verrassend lastig te vinden in de winkel. Dit is waar het wel en niet wordt verkocht, en hoe u een slechte ze...
Lees verder →
Kakishibu: duizend jaar Japanse kaki-tannine, van visnetten tot zeep
Kaki zeep kan lijken op een recente internetontdekking. Dat is hij niet. Het ingrediënt dat hem laat werken, kaki-tannine, is in Japan al minstens duizend jaar een gebruiksmateriaal onder de naam kakishibu. Weten waar het vandaan komt, maakt het makkelijker te beoordelen welke moderne producten echt zijn.
Wat kakishibu is
Kakishibu is het sap van onrijpe, wrange kaki's (Diospyros kaki), geperst en één tot drie jaar gefermenteerd. Onrijpe kaki's zijn bijna oneetbaar omdat ze vol tannines zitten, dezelfde stoffen die sterke thee en rode wijn droog laten aanvoelen. Fermentatie concentreert ze en kleurt het sap diep roodbruin. De vloeistof is tegelijk een natuurlijk conserveermiddel, waterafstotend, een verfstof en een ontgeurder.
Waar het werd gebruikt
- Visnetten en touw. Behandelde netten weerstonden rot en zeewater veel langer. Dit is het oudste gedocumenteerde gebruik, vanaf de Heian-periode.
- Papier en paraplu's. Washi behandeld met kakishibu wordt waterdicht en sterk. Het werd gebruikt voor paraplu's, regenjassen, waaiers en de sjablonen voor het verven van kimono's.
- Hout. Sakevaten, gevels en meubels werden ermee afgewerkt. De kleur wordt dieper door zonlicht, vandaar de warme bruine tint van oude Japanse huizen.
- Stof en harnassen. Met kakishibu geverfd katoen werd gedragen door boeren en vissers. Leer en lak in harnassen werden ermee behandeld tegen vocht en schimmel.
- Geneeskunde en drank. Volksgeneeskunde gebruikte het bij brandwonden en als samentrekkend middel. Sakebrouwers gebruikten het om de drank te klaren.
Van conserveermiddel tot ontgeurder
De eigenschap achter al deze toepassingen is dezelfde: tannines binden zich aan eiwitten, oliën en geoxideerde verbindingen. Die binding doodt schimmel op een visnet en fixeert verf in stof. Eind twintigste eeuw begonnen Japanse onderzoekers het vermogen van de tannine om geurmoleculen te neutraliseren te bestuderen, en in 2001 identificeerde een onderzoeksteam 2-nonenal als de stof achter de kenmerkende lichaamsgeur van ouderen, kareishu. Kaki-tannine werd gezien als een logische keuze om nonenal aan te pakken. Kaki zeep volgde snel en is sindsdien een gewoon product in Japanse drogisterijen. Onze uitleg over nonenal behandelt de chemie.
Waarom deze geschiedenis ertoe doet als u koopt
- Het gaat om het extract, niet om de geur. Een kakigeur of een afbeelding van de vrucht voegt geen tannine toe. Zoek naar echt kaki-extract (Diospyros kaki) op de ingrediëntenlijst.
- Een zeep is geen kakishibu. Kakishibu werd door jarenlange fermentatie geconcentreerd. Een moderne kaki zeep gebruikt het extract als één ingrediënt in een reinigende basis, dus beoordeel hem als zeep, niet als de traditionele vloeistof.
- Het werd altijd gecombineerd. Ambachtslieden mengden kakishibu met oliën en lak. In een zeep heeft tannine hydraterende ingrediënten naast zich nodig, anders droogt hij de huid uit. KAKIORA combineert hem daarom met glycerine en huidverzachtende stoffen in een milde, zeepvrije basis.
Kakishibu vandaag
Traditionele kakishibu wordt nog altijd gemaakt in Kyoto, Nara en Gifu, en heeft buiten Japan nieuwe toepassingen gevonden als natuurlijke houtafwerking en textielverf. De zeep is de meest gebruikte moderne vorm. Het idee is niet nieuw; de verpakking wel.
